Bilimsel Haber

Fatih Sultan Mehmed’in Yıllarca Avrupa’da Yaşayan Oğlu Cem Sultan ve Enteresan Hayat Öyküsü

Uzun Osmanlı tarihinde ön plana çıkan birkaç padişah ve sadrazam haricindeki isimler unutulmaya yüz tutmuştur. İstanbul’un fatihi II.Mehmed’in oğlu Cem Sultan da bu sınıftandır. Meğer taht uğraşını kaybedip Avrupa’ya giden bu şehzade olağanüstü macera dolu bir öyküye sahipti.

Fatih Sultan Mehmed’in üçüncü oğlu olan şehzade Cem 23 Aralık 1459’da Edirne’de doğdu.

Cem Sultan’ın Meşari’üş-Şuara isimli yapıtta yer alan bir minyatürü.

Daha küçük yaşta iken, 1469’da âdet üzere lalaların nezareti altında Kastamonu’ya gönderildi. Burada çocuk yaşta geçirdiği birkaç yıldan sonra kendisine çok değerli bir görev verilecektir. 1473’te babası ve ağabeyi Akkoyunlu Uzun Hasan’ın üzerine sefere gittiklerinde, şehzade Cem başşehir İstanbul’a vekil olarak bırakıldı.

Uzun Hasan seferi hiç de kolay olmadı, düşman bir türlü bulunamıyordu. Fatih Sultan Mehmed’in sabrı ise her an biraz daha taşıyordu.

Rumeli Beylerbeyi Has Murad’ın pusuya düşürülüp öldürülmesi de çok tehlikeli bir duruma sebep oldu. Başşehre savaşın kaybedildiği istikametinde haberler gelmekteydi. Bunların üzerine, etrafının de etkisiyle, Şehzade Cem padişahlığını ilana meyletti. Fatih Sultan Mehmed geri döndüğünde bu duruma çok sonlandı ve oğlunun lalalarını idam ettirdi. Şehzade Cem’i de Konya’ya gönderdi.

Babasının vefatına kadar burada bulunan Şehzade Cem, vefat haberinin duyulmasıyla birlikte ağabeyi Bayezid ile uğraşa girdi.

Padişahın vefatı gizlenerek hayattaki iki oğluna da haber gönderildi. Ama Şehzade Cem’e giden haberci yarı yolda Bayezid’i padişah isteyen devlet vazifelileri tarafından engellendi. Böylelikle daha erken haber alıp yola çıkan Bayezid, Amasya’dan süratle 9 günde İstanbul’a gelip 22 Mayıs 1481’de padişah ilan edildi.

Ama buna karşılık kardeşi Cem pes etmemişti. O da Bursa’yı ele geçirerek ismine hutbe okutup para kestirdi ve burada padişahlığını ilan etti.

Bursa’da bastırılan ”Sultan Cem bin. Mehmed Han” yazılı para.

Bu sırada ağabeyiyle mektuplaşan Cem kendisi Anadolu topraklarını istiyor, II.Bayezid’in Rumeli’de padişah olmasını teklif ediyordu. İktidarın ortak tanımayacağında ısrarla bu teklifi reddeden Bayezid birinci savaşta kardeşini bozguna uğrattı. Cem Sultan evvel Konya’ya çekildi daha sonra da Memlükler’e sığınmak gayesiyle Mısır’a gitti. Buradan da Mekke’ye geçerek hac vazifesini yerine getirdi. 1482’de bir kere daha ağabeyiyle savaşa girdiyse de tekrar mağlubiyete uğradı ve bu sefer Rodos şövalyelerine sığındı.

Cem Sultan, Avrupa’dan alacağı takviyeyle Rumeli tarafından bir akınla padişahlığı ele geçirmek fikrindeydi. Meğer Avrupa bu Osmanlı şehzadesini bir fidye aracı olarak görüyordu.

Cem’e dayanak vermemenin karşılığı olarak II.Bayezid’den çeşitli ödünler alınıyordu. Bir mühlet Fransa’da bulunan Cem Sultan daha sonra Roma’ya götürürdü. Kendisine bir köle üzere değil, prens üzere muamele ediliyordu. Osmanlı üzerine yapılacak bir haçlı seferinin temsilcisi olarak kullanılmak istendiyse de o bunu hiçbir vakit kabul etmedi. Napoli’ye götürülecekken 25 Şubat 1495 tarihinde yolda apansız hayatını kaybetti.

Cenazesi İtalya’da defnedildiyse de 1499’da geri getirilerek Bursa’daki türbesine konuldu.

Cem Sultan gerek kendi devrinde gerek ise sonrasında Avrupa’da husus olmuş bir Osmanlı şehzadesiydi. Portleri çizilip birçok tiyatro ve edebi yapıta mevzu oldu. Avrupa’da onu ”Zizim” diye anarlardı. Farsça ve Türkçe divanı bulunan Şehzade Cem’in edebî istikameti de olağanüstü kuvvetliydi. İran edebiyatını pek uygun bilir, şiirlerinde yalnızlık temasına değinirdi.

Exit mobile version