Antik Çağlardan Kalma Kan Donduran Bir Ameliyat Prosedürü: Trepanasyon

Trepanasyon, ulaşılan birinci örnekleri M.Ö. 6500 yılına dayanan ve hastanın kafatasında delik açılarak yürütülen bir ameliyat prosedürüdür. Geçmişte insanları sıhhatine kavuşturduğuna inanılan bu akıl almaz prosedür hakkında elde edilen öbür bilgiler ise şu formda:

Kaynak: http://www.todayifoundout.com/index.p…

Trepanasyon, yazının bulunmasından daha eski vakitlere dayanıyor.

Bu teknik, hastanın başındaki derinin istenen kısmı kaldırıldıktan sonra beyin ve beyin zarına ziyan verilmeden kafatasının bir kısmının çıkarılmasını kapsıyor ve dünyanın birinci ameliyat tekniklerinden biri olduğu düşünülüyor. Bugün tabipler tarafından tasvip edilmeyen ve batıl inanç olarak görülen bu teknik, ortadan geçen onca yıla karşın kimi bölümlerce desteklenmeye devam ediyor.

Ulaşılan en eski deliller Fransa topraklarında yer alıyor ve yapılan testlere nazaran 6,500 yıl öncesine dayanıyor.

Anadolu ve Orta Asya’da da gerçekleştirildiği bilinen bu ameliyat tekniğine dair bölgede ulaşılan en eski ispatları ise Azerbaycan’da bulunan ve M.Ö. 4000 yılına dayanan kemikler oluşturuyor. Birinci olarak Avrupa’da gerçekleştirildiği ve buradan tüm dünyaya yayıldığı düşünülen trepanasyona dair Amerika kıtasında bulunan ispatlar ise kıtanın orta ve güney bölümlerinde ağırlaşıyor ve M.Ö. 2000 yılına dayanıyor.

Kafatasında açılan bu deliklerin kişiyi makûs ruhlardan kurtardığına inanılıyordu.

Neolitik çağdan itibaren trepanasyona dair çizilen mağara fotoğrafları incelendiği vakit, bu tekniğin birebir vakitte epilepsi nöbetlerini, migreni ve akıl hastalıklarını güzelleştirdiği fikrinin yaygın olduğu görülüyor. Tıpkı vakitte pratiğin tarih öncesi örneklerine baktığımızda, hastanın kafatasından alınan kemik kesiminin eski beşerler tarafından saklandığı ve bu modüllerin berbat ruhları uzaklaştırdığına inanıldığı görülüyor.

Tekniğin bir öbür uygulama alanı ise baş travmalarıydı.

Yunan hekim Hipokrat (M.Ö. 460-370), trepanasyonun başa alınan ve kafatasında bir çukura ya da ezikliğe sebep olan ağır darbelerin uygunlaştırılması için kullanıldığını yazıyor. Teknik, ilerleyen periyotlarda Avrupa’da baş travmalarını düzgünleştirmek için kullanılmaya devam ediyor.

Trepanasyon, Orta Çağ’a dek baş travmalarını ve epilepsi nöbetlerini tedavi etmek için kullanılıyor.

Kafatası çatlak ve kırıklarında ilkyardım olarak uygulanan ve kırık kemik kesimlerinin alınması ve kişinin başında hissetiği basıncın azaltılması maksadını güden teknik, periyodun savaş araçları düşünüldüğünde pek çok şahsa uygulanan, yaygın bir pratikti. Trepanasyonun bu kadar uzun vakit boyunca uygulanmasının sebebi ise, ameliyat olan hastalarda gözlemlenen güzele gidiş ve trepanasyonun sebep olduğu vefat sayısının azlığıydı.

Teknik Avrupa’da, Rönesans Devri’nde berberler tarafından uygulanmaya başlandı.

Berberlerin hem saç kestiği, hem de ameliyat gerçekleştirebildiği bu periyotta trepanasyon için artık iki dişliden oluşan mekanik bir alet geliştirilmişti. Teknik, bugün dünyanın birtakım yerlerinde hekimler tarafından beyin zedelenmelerini tedavi etmek için hâlâ uygulanıyor. Tıpkı vakitte trepanasyonun yararlı olduğunu ve migren ve kronik yorgunluk üzere hastalıkları tedavi edebileceğini, hatta bireye farklı boyutları algılama gücü kazandırabileceğini düşünen küçük bir kesim de bulunmaktadır.

Trepanasyonun çağdaş dünyadaki örnekleri ise hayli korkutucu…

Bart Hughes, 1960’larda meskalin kullandığı bir gün yeni bir teori üretmişti: Ona nazaran kafatasının büsbütün kapalı olması omurilik sıvısı ve beyne giden kan ölçüsü ortasında bir dengesizliğe sebep oluyordu. Bu da insan beyninin kâfi ölçüde oksijen alamamasına sebep oluyordu. Bu duruma deva bulmak isteyen Hughes, elektrikli matkap kullanarak kendi kendine trepanasyon uyguladı.

Aydınlanma umuduyla kendi kendine trepanasyon uygulayan bir öteki isimse Amanda Feilding’di.

Hughes’u izleyerek 1970’lerde kendisine trepanasyon uygulayan ve üstelik bu ânı kameraya alarak belgesel hâline getiren Feilding, ‘Heartbeat in the Brain’ isimli sinemada saçlarını kazıyor, gözlerini korumak için güneş gözlüğü takıyor, başına lokal anestezi uyguluyor, derisini bir neşterle kesiyor ve elektrikli matkapla kafatasında bir santimetre genişliğinde delik açıyor. Yazımıza son vermeden evvel trepanasyonun bugün ziyanlı olduğunun ve hayati risk taşıdığının bilindiğini ve lakin gerekli durumlarda hekimler tarafından lobotomi öncesinde uygulandığını belirtelim…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.